Recent verschenen in Mars et Historia, Vandaag viel op de mat: het fraai uitgevoerde Scheepshistorie (nr. 39). Daarin bijdragen van Matthieu Borsboom en mij, over de Zoetwateroorlog, drie belangrijke marineofficieren rond 1800, en: het met de |Zoetwateroorlog samenhangende artikel van Joep Verweij en Wouter Waldus over ee belangrijk wrak uit 1672: de OK45. Dank redactie!
Vandaag een terugblik op de gemeentelijke herindeling van 2001, toen Maartensdijk met zijn vier kernen zijn zelfstandigheid als gemeente verloor. Zie: ‘We gaan het toch niet over het verleden hebben? Bespiegelingen een kwart eeuw na het begin van de nieuwe gemeente De Bilt.’ In: De Biltse Grift, jg. 34/4 (december 2025) 3-14. Hieronder de laatste raadsvergadering (archief Anne Doedens)
Vandaag ontving Herman Sietsma, directeur van Huis Doorn het eerste exemplaar van Spaanse Burgeroorlog. Opmaat naar de Tweede Wereldoorlog, 17 juli 1936-1939 (WalburgPers). Dit werk is het elfde deel van de serie Oorlogsdossiers die ik samen met Liek Mulder mocht maken. Het boek past uitstekend in het streven van Museum Huis Doorn om door een in 2026 te starten expositie bijzondere aandacht te geven aan het Interbellum, de tijd waarin ex-keizer Wilhelm II in Huis Doorn vertoefde. De ex-keizer juichte de nederlagen van de Spaanse Republikeinen van harte toe. Huis Doorn richt op dit moment voor de expositie het zogenaamde dienstengebouw in.
De Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) en de daaropvolgende dictatuur van Francisco Franco zetten decennialang een traumatisch stempel op de levens van miljoenen Spanjaarden. Het was een oorlog met onvoorstelbare slachtpartijen, kort na afloop overschaduwd door de Tweede Wereldoorlog, waarvan de gebeurtenissen in Spanje een onmiskenbare voorbode waren.
De Guerra Civil Española was een machtsstrijd van verschillende ideologische en politieke stromingen binnen Spanje, maar kreeg een internationaal karakter omdat nazi-Duitsland, het koninkrijk Italië en de Sovjet-Unie zich erin mengden. Tienduizenden mensen uit andere landen raakten betrokken bij de strijd. Verhalen van ooggetuigen en deelnemers aan de oorlog zoals de Nederlanders Fanny Schoonheyt, Jef Last en Evert Ruivenkamp maken invoelbaar hoe ingrijpend en verwoestend deze oorlog was voor de Spanjaarden.
Dat gebeurde in de Vlielander Nicolaaskerk, waar burgemeester Schrier en mw. Houter-Schretlen een ‘eerste’ en een ’tweede’ exemplaar ontvingen van het boek. De Leeuwarder Courant van die dag besteedde er uitgebreid aandacht aan.
Het boek wordt officieel gepresenteerd op 24 juni in het Scheepvaartmuseum in Amsterdam. De Nederlandse Loodsencorporatie en het Nederlands Loodswezen zijn erbij, naast vele anderen, liefhebbers van de maritieme geschiedenis van ons land. Het boek is het eerste in zijn soort; een bij velen onbekend terrein wordt erin verkend. Het gaat om de historie van een beroepsgroep die van groot belang was en is voor de maritieme historie van Nederland. Het Loodswezen was en is essentieel voor de nationale economie en de maritieme veiligheid.
Behalve interessante bijdragen over Complottheorieën en de Pest vindt men in Geschiedenis Magazine van juni 2024 een bijdrage van Liek Mulder en mij over Jan van Schaffelaar, de Slag bij Westbroek en de Hoekse en Kabeljauwse Twisten, mee naar aanleiding van ons in 2022 verschenen werk ‘Hoekse en Kabeljauwse Twisten. Kraamkamer van Nederland, 1345-1492.
Zojuist is verschenen, mijn nieuwe boek over de walvisvaart van het Noorden Walvisvaart was in Nederland met z’n vele zeevarenden eeuwenlang een economisch belangrijke activiteit, in de zeventiende eeuw zelfs een booming business. Er is weinig bekend over het opvallend grote aandeel van Vlieland, Terschelling en de stad Harlingen in deze bedrijfstak. In dit boek kijken we door de bril van tijdgenoten uit het Waddengebied naar de jacht op traan, een eerste levensbehoefte in de zeventiende eeuw. Voortbordurend op het werk van Jan Houter – behandel ik, i.s.m. Liek Mulder, hun verhalen en getuigenissen in het grotere kader van de geschiedenis van de walvisvaart van de Republiek tijdens de eerste eeuw van deze nering. De egodocumenten zijn uiteraard gekleurd door eigen gevoelens, standpunten, meningen en conflicten, maar mede daardoor geven ze een goed beeld van de barre het boek verwijst niet alleen hiernaar, maar ook naar een van de bekendste walvisvaardersfamilies van de Wadden, het Vlielander geslacht Ys. Het boek wordt ’s avonds 4 juli gepresenteerd in de Vlielander kerk, ter gelegenheid van de Eerste Jan Houterlezing, waarvan ik de eer heb die dan te kunnen houden.